پيشتازي پانصد ساله اسلام در رياضيات

مسجدها و ساختمان هاي بزرگ ديگر ساخته شده توسط معماران اسلامي در سرتاسر خاورميانه ،آسياي مرکزي و جاهاي ديگر داراي شکوه بسياري هستند . بر روي کاشي ها با طرح هاي پيچيده ، نقشه هاي ماهرانه اي ترسيم شده است.
دانشمندان مي گويند: الگوهاي پيچيده و باشکوه معماري اسلامي در قرون وسطي بيانگر آن است که طراحان اسلامي 500 سال قبل از محققان غربي در رياضيات پيشرفت کرده بودند.به گزارش خبرگزاري استراليا ، محققان در مجله ي "ساينس" (Science) نوشتند: تا قرن پانزدهم ميلادي، الگوهاي کاشي هاي زينتي در معماري هاي بسيار ماهرانه ي اسلامي به حدي از پيچيدگي رسيده بود که کمي اغراق اميز است اگر به آن طراحي هاي "کريستال نما" (Quasicrystalline) اطلاق شود. تنها در دهه ي 1970 ميلادي در غرب، پروفسور "راجر پنروس" (Penrose Rager) رياضيدان و کيهان شناس انگليسي اولين فردي بود که توانست اين طراحي هاي هندسي را توضيح دهد. الگوهاي کريستال نما شامل ويژگي هاي ذيل است:
واحدهاي درهم قفل شده (با لبه براي قفل و بست) (Interlocking)
که هرگز تکرار نمي شود حتي زماني که در تمام جهت ها به طور نامحدود امتداد يابد و داراي شکل ويژه اي از تقارن است. "پيتر لو" (Lu Peter) از دانشگاه هاروارد مي گويد: "اين کاملا حيرت اور است". "پيتر لو" (Lu Peter) و پروفسور "پائول اشتاين هارت" (Steihaurbt Paul) از دانشگاه پرينستون به ويژه به طرح هاي درب "مسجد امام" اصفهان در ايران - که در سال 731 شمسي (1453 ميلادي) ساخته شده است - استناد مي کنند.
سنت هاي اسلامي در کارهاي هنري نمادي خاص دارد.
مسجدها و ساختمان هاي بزرگ ديگر توسط معماران اسلامي در سرتاسر خاورميانه، آسياي مرکزي و جاهاي ديگر داراي شکوه بسياري هستند; بر روي کاشي ها با طرح هاي پيچيده ي، نقشه هاي ماهرانه اي ترسيم شده است.
ديوارهاي سازه هاي اسلامي در قرون وسطي نشان دهنده ي الگوهاي هندسي مجلل با طرح هاي ستاره و چندضلعي هستند.
تحقيقات بيانگر آن است که تا 1200 سال - همان گونه که اين طرح ها مشخص است - پيشرفت هاي مهمي در طرح ها و رياضيات اسلامي پديد آمد.
"پيتر لو" (Lu Peter) اضافه مي کند: "مي توانيد تحقيق کنيد و سير تکاملي مهارت هاي روبه تزايد هندسي را مشاهده فرماييد; اين طرح ها به گونه اي است که از الگوهاي ساده شروع مي شود و همواره به طرح هاي پيچيده تر ختم مي شود".
اگر بخواهيم از موفقيت هاي اسلام صحبت کنيم مي توانيم به موارد ذيل اشاره داشته باشيم: در حالي که اروپا در منجلاب قرون وسطي گرفتار شده بود فرهنگ اسلامي در ابتداي قرن هفدهم در طي قرون متمادي در رياضيات، پزشکي، مهندسي، سراميک، هنر، منسوجات، معماري و حوزه هاي ديگر علوم به مرحله ي شکوفايي رسيده بود. "پيتر لو" (Lu Peter) مي گويد: يافته هاي جديد بيانگر آن است که فرهنگ اسلامي حتي پيشرفته تر از آن بود که بخواهيم تصور کنيم.
"پيتر لو" (Lu Peter) در سفر به "ازبکستان"، متوجه بنايي اسلامي مربوط به قرن شانزدهم ميلادي مي شود که با کاشي هاي ده ضلعي داراي طرح هاي گرافيکي مزين شده بود; اين طرح ها حس کنجکاوي وي را نسبت به کاشي کاري هاي شبه بلورين اسلامي تحريک مي کند.
اگر بخواهيم به توجه جهاني از پيشرفت هاي جهان اسلام صحبت کنيم مي توانيم به موارد ذيل اشاره نماييم:
مهارت ها و اغواگري هاي الگوهاي اسلامي - که در معماري آن ظاهر شده است - محققان را در سراسر جهان شيفته ي خود کرده است. پروفسور "اميل ماکوويکي" (Makovicky Emil) از دانشگاه کپنهاک (Copenhagen) در دانمارک در دهه ي 1990 ميلادي متوجه شد که رابطه اي بين اين طرح ها و شکلي از طرح هاي شبه بلورين وجود دارد. پروفسور "اميل ماکوويکي" (Makovicky Emil) به ويژه شيفته ي مقبره اي در مراغه (ايران) شده بود.
البته اين تحقيقات واکنش هاي مختلفي داشته است. "يوشع سوکولار" (Socolar Josha) فيزيکدان و استاديار دانشگاه "دوک" (Duke) که تحقيقات زيادي در مورد شبه کريستال ها دارد اين چنين اظهار نظر کرده است: هنوز معلوم نيست که هنرمندان اسلامي در قرون وسطي به طور کامل از خواص رياضي الگوهايي - که ساخته اند - واقف باشند. "يوشع سوکولار" (Socolar Josha) مي گويد: "اين طرح ها شما را از اين که آنان خوشبخت بوده اند متعجب مي کند; اما حقيقت آن است که اين طرح ها به ساختارهايي که پروفسور "راجر پنروس" (Penrose Rager) در نيمه ي قرن 1970 ميلادي کشف کرده است، نزديک است".
وي چنين مي افزايد: "خيلي خنده دار خواهد بود که کسي به طور غيرمنتظره و در متقاعدکننده ترين حالت مدعي شود که از کاشي کاري هاي بزرگ تر دريافته است که مسلمانان از هندسه بيش از آن چه امروز مي دانيم مي فهميده اند!!!"
این وبلاگ توسط عباسعلی قادری در مورد ریاضیات و مطالب جالب دیگر نوشته شده است